Prim Günü Eksik Olanlar Emekli Olabilir mi? SGK'nın 5 Tamamlama Yolu

Emeklilik yaşına gelmiş, sigortalılık süresini de doldurmuş ama prim gün sayısı eksik kaldığı için emekli olamayan milyonlarca kişi var. Çoğu zaman birkaç yüz günlük eksik, emekliliği yıllarca geciktirebiliyor. Oysa Sosyal Güvenlik Kurumu (SGK) mevzuatı, belirli şartları taşıyan sigortalılara fiilen çalışmadan da prim günü kazanma imkânı tanıyor.

Doğum ve askerlik borçlanmasından yurt dışı borçlanmasına, Bağ-Kur ihyasından isteğe bağlı sigortaya kadar uzanan bu yöntemlerden SSK, Bağ-Kur ve memur statüsündeki sigortalılar ile EYT kapsamındakiler, şartları taşıdıkları ölçüde yararlanabiliyor. Ancak hiç sigortalılık geçmişi olmayan birinin tüm primlerini borçlanarak satın alması mümkün değil; borçlanma yalnızca kanunda sayılan sürelerle sınırlı.

1. Doğum borçlanması

Kadın sigortalılar, sigorta başlangıcından sonra gerçekleşen doğumlar için borçlanma yapabiliyor. Her çocuk için en fazla 720 gün, toplamda 3 çocuk için 2.160 güne, yani 6 yıla kadar prim kazanılabiliyor. Şartları sağlayan evlat edinen anneler de bu haktan yararlanabiliyor. Yaş şartını dolduran ya da EYT kapsamında yaş koşulu aranmayan kadınlar, doğum borçlanmasıyla eksik günlerini kapatarak emekliliğe hak kazanabiliyor.

2. Askerlik borçlanması

Erkek sigortalılar askerlikte geçen sürelerini borçlanarak prim günlerini artırabiliyor. Askerlik sigorta başlangıcından önce yapılmışsa, borçlanılan süre kadar sigorta başlangıç tarihi geriye çekiliyor. Bu da sadece prim gününü değil, emeklilik tarihini de öne çekebiliyor.

3. Yurt dışı borçlanması

Yurt dışında çalışmış Türk vatandaşları belirli şartlarla hizmet borçlanması yapabiliyor. Kadınlar ise yurt dışında 18 yaşından sonra geçen bazı sürelerini, fiilen çalışmamış olsalar bile borçlanabiliyor. 2019'da yürürlüğe giren düzenlemeden sonra yurt dışı borçlanmaları genel olarak Bağ-Kur (4/b) kapsamında değerlendiriliyor. Türkiye'de hiç sigortalılığı olmayanlar için emeklilik hesabı Bağ-Kur şartlarına göre yapılıyor.

4. Bağ-Kur ihyası

Prim borcu nedeniyle dondurulan Bağ-Kur hizmet süreleri, ihya işlemiyle yeniden canlandırılabiliyor. Borçlanmada ihtiyaç duyulan süre kadar ödeme yapılabilirken, ihyada dondurulan sürenin tamamının ödenmesi gerekiyor. Bu nedenle ihya, özellikle uzun süre esnaflık yapıp prim ödeyemeyenler için önemli bir seçenek.

5. İsteğe bağlı sigorta

Borçlanma hakkı olmayan ya da çalışmayan kişiler için isteğe bağlı sigorta bir alternatif. 18 yaşını doldurmuş ve Türkiye'de ikamet eden kişiler SGK'ya başvurarak isteğe bağlı sigortalı olabiliyor. Bu kapsamda ödenen primler Bağ-Kur statüsünde değerlendiriliyor ve emeklilik hesabına ekleniyor. Ancak bu yöntemde prim günleri, ödeme yapılan ay sayısı kadar zamanla birikiyor.

2026'da en düşük borçlanma tutarları

2026 brüt asgari ücreti esas alınarak hesaplanan en düşük borçlanma bedelleri şöyle:

• Doğum borçlanması: Brüt asgari ücretin yüzde 32'si, bir aylık en düşük tutar 10.569,60 TL
• Askerlik, yurt dışı borçlanması ve ihya: Brüt asgari ücretin yüzde 45'i, bir aylık en düşük tutar 14.863,50 TL

Borçlanma bedelleri asgari ücrete bağlı olduğu için ocak ayında yapılacak asgari ücret artışıyla birlikte bu tutarlar da yükselecek. Bu nedenle borçlanmayı düşünenlerin başvurularını yıl sonundan önce yapmaları maliyet açısından avantaj sağlayabiliyor.

Borçlanılabilecek diğer süreler

Doğum ve askerlik dışında da borçlanılabilecek süreler bulunuyor. Memurların aylıksız izin süreleri, sigortasız geçen avukatlık stajı (en fazla 1 yıl), doktora ve tıpta uzmanlık eğitimi süreleri, kısmi süreli çalışanların eksik günleri ve grev-lokavtta geçen süreler bunlardan bazıları.

Başvuru nasıl yapılıyor?

Borçlanma başvuruları e-Devlet üzerinden ya da SGK il ve ilçe müdürlüklerine dilekçeyle yapılabiliyor. Başvurunun ardından kurum borçlanma tutarını hesaplayarak sigortalıya tebliğ ediyor; tebliğden itibaren bir ay içinde ödeme yapılması gerekiyor. Süresinde ödenmeyen borçlanma işlemleri geçersiz sayılıyor ve yeniden başvuru yapıldığında güncel tutar üzerinden hesaplama yapılıyor.

Başvurmadan önce hesap yapın

Her yöntemin emeklilik yaşına, bağlanacak aylığa ve ödenecek tutara etkisi farklı. Başvuru öncesinde e-Devlet'teki hizmet dökümünü kontrol etmek, gerekirse SGK'dan ya da bir uzmandan destek alarak hangi yöntemin daha avantajlı olduğunu hesaplatmak öneriliyor.