Çiftçiye Bütçe Müjdesi! Tarımsal Destek 168 Milyardan 235 Milyar TL'ye Çıktı

Üreticilerin merakla beklediği 2027 bütçesinde tarım kalemleri netleşti. Meclis'e sunulan 2027 Yılı Merkezi Yönetim Bütçe Kanunu Teklifi'ne göre tarım sektörü için ayrılan toplam kaynak yaklaşık 1 trilyon 305 milyar liraya çıkıyor. Bu, 2026 bütçesine göre 416,8 milyar liralık bir artış anlamına geliyor. Çiftçinin doğrudan cebine giren tarımsal destek programları için ayrılan tutar ise 168 milyar liradan 235 milyar liraya yükseltildi.

Aynı günlerde Tarım ve Orman Bakanı İbrahim Yumaklı da Avrupa Birliği destekli IPARD III Programı'nda yeni bir başvuru döneminin sonuçlandığını ve 95 projenin toplam 1,2 milyar lira hibe almaya hak kazandığını açıkladı.

Tarıma ayrılan kaynak kalem kalem

Bütçe teklifinde tarım sektörüne yönelik ödenekler şu şekilde sıralanıyor:

• Toplam tarım kaynağı: Yaklaşık 1 trilyon 305 milyar TL
• Tarımsal destek programları: 235 milyar TL (2026'da 168 milyar TL)
• Tarım sektörü yatırım ödenekleri: 268 milyar TL
• Tarımsal kredi desteği: 325 milyar TL
• Tarım sektörü vergi harcamaları: 342 milyar TL
• Tarımsal KİT finansmanı, müdahale alımları ve ihracat destekleri: 135 milyar TL

Tarım ve Orman Bakanlığı'nın 2027 bütçesi 760,6 milyar lira olarak belirlendi. Tarım alanındaki en büyük yatırımcı kurum olan Devlet Su İşleri Genel Müdürlüğü'nün ödeneği de 233 milyar liradan 324 milyar liraya yükseltildi.

Ziraat mühendislerinden değerlendirme

Türk Ziraat Yüksek Mühendisleri Birliği Genel Başkanı Fehmi Kiraz, tarım sektörüne geçen yıl 888 milyar lira kaynak ayrıldığını hatırlatarak, bu tutarın yaklaşık yüzde 47 artışla 1 trilyon 305 milyar liraya çıkarıldığına dikkat çekti. Kiraz, doğrudan tarımsal desteklerdeki artışın yüzde 40'a yaklaştığını belirterek, 2027 için yüzde 21'lik enflasyon hedefi düşünüldüğünde bu artışın çiftçiyi olumlu etkileyeceğini söyledi.

Kiraz, desteklerin çiftçinin ana gelir kaynağı değil itici bir güç olduğunu, asıl meselenin girdi maliyetleri ile ürün fiyatı arasındaki dengenin üreticiye kazandıracak şekilde kurulması olduğunu vurguladı. Bu yıl özellikle meyvelerin geçen yıllara göre düşük fiyata satıldığını hatırlatan Kiraz, müdahale alımları bütçesinin yüzde 181 artırılmasının fiyat dalgalanmalarının önüne geçmek için önemli olduğunu, müdahalenin zamanında yapılması halinde çiftçiye kazanç getireceğini ifade etti.

IPARD III'te 95 projeye 1,2 milyar lira hibe

Bakan Yumaklı, IPARD III Programı'nın 11. başvuru çağrısı kapsamındaki değerlendirmelerin tamamlandığını duyurdu. Et, süt, yumurta ve su ürünleri ile meyve ve sebzelerin işlenmesine yönelik tesisler ve soğuk hava depoları yatırımlarında 95 proje, toplam 1,2 milyar lira hibe desteği almaya hak kazandı.

Yumaklı, bu projelerin tamamlanmasıyla ülke ekonomisine yaklaşık 1,9 milyar lira değerinde yeni yatırım kazandırılacağını belirtti. Bakan, kırsal kalkınmayı güçlendirerek tarım-gıda sektörünün altyapısını modernleştirmeyi sürdüreceklerini ifade etti.

IPARD nedir, kimler yararlanır?

IPARD, Avrupa Birliği ile Türkiye'nin ortak finansmanıyla yürütülen Katılım Öncesi Yardım Aracı Kırsal Kalkınma Programı. Türkiye'de Tarım ve Kırsal Kalkınmayı Destekleme Kurumu (TKDK) tarafından uygulanıyor. Program kapsamında tarımsal işletmelerin modernizasyonu, gıda işleme ve pazarlama tesisleri ile kırsal ekonominin çeşitlendirilmesine yönelik yatırımlara geri ödemesiz hibe veriliyor.

Yatırımcı, projesinin bir kısmını kendi kaynağıyla karşılarken, uygun bulunan harcamaların belirli bir oranı hibe olarak geri ödeniyor. Başvurular TKDK'nın duyurduğu çağrı dönemlerinde, il koordinatörlükleri aracılığıyla yapılıyor. Yeni çağrı ilanlarını takip etmek isteyen üreticilerin TKDK'nın resmi sitesini ve il koordinatörlüklerini düzenli olarak kontrol etmeleri öneriliyor.

Çiftçi için ne değişecek?

Bütçedeki artış, gübre, mazot, hayvancılık ve fark ödemesi gibi doğrudan desteklere daha fazla kaynak aktarılabileceği anlamına geliyor. Destek kalemlerinin ürün bazında dağılımı ve birim fiyatları ise yıl içinde yayımlanacak Cumhurbaşkanı kararları ve tebliğlerle belli olacak.