Devlet Arazi ve Lojman Satışından 143,8 Milyar TL Bekliyor! Gelir 4,6 Kat Artacak
2027 bütçe teklifine göre Hazine taşınmazlarının satış ve kirasından 143,8 milyar lira gelir hedefleniyor. 2B ve tarım arazisi satışları, lojman ve ecrimisil gelirleri kalem kalem.
Devletin elindeki arazi, arsa, lojman ve diğer taşınmazlar gelecek yıl bütçeye çok daha büyük katkı sağlayacak. 2027 Yılı Merkezi Yönetim Bütçe Kanunu Teklifi verilerine göre devlet, taşınmazların satış ve kiralanmasından toplam 143 milyar 777 milyon lira gelir elde etmeyi öngörüyor. Bu yıl için aynı kalemde 31,1 milyar liralık gelir tahmin edilmişti. Hesaplamaya göre hedeflenen gelir, yaklaşık 4,6 kat artıyor.
Toplam gelirin 125 milyar 130 milyon lirasının taşınmaz satışlarından, 18 milyar 647 milyon lirasının ise kira gelirlerinden sağlanması bekleniyor.
En büyük kalem 2B ve tarım arazisi satışları
Gelecek yıl satış gelirleri içinde en büyük payı, 114 milyar 249 milyon lirayla "diğer taşınmaz satış gelirleri" alıyor. Bu kalemde 2B taşınmazları ile Hazine'ye ait tarım arazilerinin satış gelirleri de yer alıyor. Arazi satışlarından ise 9 milyar 503 milyon liralık gelir hedefleniyor.
Satış gelirleri arasında lojman satışlarından 1 milyar 80 milyon lira, arsa satışlarından da 296,5 milyon lira gelir öngörülüyor.
2B arazisi nedir?
2B arazileri, bilim ve fen bakımından orman niteliğini tamamen kaybettiği için orman sınırları dışına çıkarılan yerler olarak biliniyor. Bu alanların önemli bir kısmında yıllardır yerleşim, tarım ya da ticari faaliyet bulunuyor. Devlet, bu arazileri öncelikle üzerinde hak sahibi olarak kullananlara satış yoluyla devrediyor. Hazine'ye ait tarım arazilerinin satışı da benzer şekilde, öncelikle o araziyi kiralayan ya da kullanan çiftçilere yönelik yapılıyor.
Kira gelirlerinde ecrimisil ilk sırada
Gelecek yıl beklenen 18 milyar 647 milyon liralık taşınmaz kira gelirinin 10 milyar 946 milyon lirasının ecrimisil gelirlerinden elde edilmesi hedefleniyor. Ecrimisil, Hazine'ye ait bir taşınmazın izinsiz ya da sözleşmesiz kullanılması karşılığında kullanıcıdan alınan bedel olarak tanımlanıyor. Yani izinsiz kullanılan kamu arazileri için tahakkuk ettirilen tazminat niteliğinde bir ödeme.
Lojman kiralarından 4,7 milyar lira
Kira gelirlerindeki ikinci önemli kalem lojmanlar. Kamu görevlilerinin oturduğu lojmanlardan alınan kira bedellerinden 4 milyar 681 milyon lira gelir bekleniyor. Diğer taşınmaz kira gelirlerinden ise 3 milyar 19 milyon liralık gelir tahmin ediliyor.
Lojman kiraları, lojmanın bulunduğu yer, büyüklüğü ve niteliğine göre her yıl belirlenen birim fiyatlar üzerinden hesaplanıyor ve kamu görevlisinin maaşından kesiliyor. Bu nedenle lojmanda oturan memurlar için kira bedellerindeki güncellemeler de yakından takip ediliyor.
Gelir hedefi kalem kalem
- Toplam taşınmaz geliri: 143 milyar 777 milyon TL (2026 tahmini: 31,1 milyar TL)
- Taşınmaz satışları: 125 milyar 130 milyon TL
- Diğer taşınmaz satışları (2B ve Hazine tarım arazileri dahil): 114 milyar 250 milyon TL
- Arazi satışları: 9 milyar 504 milyon TL
- Lojman satışları: 1 milyar 80 milyon TL
- Taşınmaz kiraları: 18 milyar 647 milyon TL
- Ecrimisil: 10 milyar 946 milyon TL
- Lojman kiraları: 4 milyar 682 milyon TL
Tablo, devletin gelecek yıl taşınmaz gelirlerinin ağırlıklı olarak satışlardan, özellikle de yıllardır hak sahiplerinin kullanımında bulunan arazilerin devrinden elde edilmesini planladığını gösteriyor.
Hedef neden bu kadar yükseldi?
Bütçe açığının finansmanında vergi dışı gelirlerin payının artırılması amaçlanıyor. Kullanılmayan ya da verimli değerlendirilmeyen kamu taşınmazlarının satışı ve kiraya verilmesi, bu kaynakların başında geliyor. Özellikle 2B ve Hazine tarım arazilerinde hak sahiplerine yapılacak satışların hızlandırılması, gelir hedefindeki büyük artışın temel nedeni olarak öne çıkıyor.
Hak sahipleri ne yapmalı?
Hazine arazisini kiralayan ya da 2B alanında yıllardır yaşayan vatandaşların, satış duyurularını Milli Emlak müdürlükleri ve defterdarlıklar aracılığıyla takip etmeleri önem taşıyor. Satış bedelleri genellikle rayiç değer üzerinden belirleniyor ve belirli şartlarda taksitli ödeme imkânı sunuluyor. Başvuru sürelerinin kaçırılması halinde hak sahipliği avantajı kaybedilebiliyor. İzinsiz kullanılan taşınmazlar için ise ecrimisil ile karşılaşmamak adına kullanımın kiralama ya da satış yoluyla yasal hale getirilmesi öneriliyor.
