Banka Kartı Olanlar Dikkat! MASAK Rehberine Göre Hesabınız Kapanabilir

"Hesabına bir para gelecek, sen bana gönderiver" ya da "Kartını iki günlüğüne kullanacağım" gibi masum görünen talepler, banka hesabı olan herkesi ciddi bir riskle karşı karşıya bırakabiliyor. Hazine ve Maliye Bakanlığı'na bağlı Mali Suçları Araştırma Kurulu (MASAK) Başkanlığı, bu tür durumlara karşı bankalar ve diğer finans kuruluşları için yeni bir yol haritası hazırladı.

"Kiralık Hesaplarla Mücadele Şüpheli İşlem Bildirimi Rehberi" adını taşıyan düzenleme, başkalarına kullandırılan hesapların suç faaliyetlerinde kullanılmasını önlemeyi, riskleri erken aşamada tespit etmeyi ve şüpheli işlem bildirimlerinin kalitesini artırmayı hedefliyor. Rehberde öngörülen tedbirler arasında hesap sahibinin mobil bankacılığının kapatılması ve kartının durdurulması da bulunuyor.

Kiralık hesap neleri kapsıyor?

MASAK'ın rehberinde kiralık hesap kavramı oldukça geniş tutuluyor. Banka hesapları, ödeme ve elektronik para hesapları, ticari hesaplar, POS ve sanal POS bağlantıları ile kripto varlık platformlarındaki hesaplar bu kapsamda değerlendirilebiliyor. Somut olayın niteliğine göre diğer ödeme araçları da listeye girebiliyor.

Bu tür hesaplar başta dolandırıcılık olmak üzere yasa dışı bahis ve kumar gibi suçlardan elde edilen paranın aktarılmasında kullanılıyor. Hesabını başkasına kullandıran kişi ise farkında olmadan bir suç zincirinin halkası haline gelebiliyor.

Sadece IBAN paylaşmak değil

Rehbere göre hesap kullandırmak yalnızca IBAN numarasını vermekten ibaret değil. Mobil bankacılık şifreleri, banka kartı ve kart şifresi ile telefona gelen tek kullanımlık doğrulama kodlarının başkasına verilmesi de hesabın kontrolünü üçüncü kişilere bırakmak anlamına geliyor.

Hesaplar farklı yollarla temin ediliyor. Açık açık kiralama teklifi yapılabildiği gibi ücret ya da komisyon vaat edilebiliyor, hatta sosyal çevreden gelen basit bir rica bile yeterli olabiliyor. Sosyal medya ve mesajlaşma uygulamaları da bu tür tekliflerin en sık geldiği kanallar arasında yer alıyor. Arkadaş, akraba ya da iş çevresinden gelen talepler, kişilerin tehlikeyi fark etmeden hesaplarını kullandırmasına yol açabiliyor.

Bankalar hangi önlemleri alacak?

Bir hesabın kiralık hesap olduğuna dair işaretler ortaya çıktığında bankaların önce şüphenin niteliğini incelemesi gerekiyor. Bu aşamada müşterinin mesleği, gelir düzeyi ve ekonomik faaliyeti ile hesaptaki işlem hacmi karşılaştırılıyor. Yoğun işlem yapılan karşı taraflar ve müşterinin bu kişilerle ilişkisi araştırılıyor; gerekirse müşteriyle doğrudan iletişime geçilerek işlemlerden haberi olup olmadığı ve hesabı fiilen kimin kullandığı soruluyor.

Kiralık hesap kullanımı tespit edilirse ya da güçlü emareler varsa, hesabın uzaktan kullanılmasını sağlayan mobil ve internet bankacılığı kanallarının kapatılması veya sınırlandırılması öncelikli tedbirler arasında yer alıyor. Olayın niteliğine göre banka kartı, POS ve sanal POS hizmetlerinin durdurulması, işlem limitlerinin düşürülmesi, yeni kredi kartı ya da kredi gibi ürünlerin verilmemesi ve bağlantılı hesapların daha sık izlenmesi de gündeme gelebiliyor.

Banka ilişkisi tamamen sona erebilir

Riskin sürmesi, müşterinin açıklamalarının yetersiz kalması ya da hesabın üçüncü kişiler tarafından yönetildiğinin anlaşılması halinde işlemin gerçekleştirilmemesi ve gerekirse müşteriyle iş ilişkisinin sona erdirilmesi de rehberde yer alan seçenekler arasında. Yani hesabını başkasına kullandıran kişi, bankasıyla olan ilişkisini tamamen kaybedebiliyor.

Hesabınızı korumak için nelere dikkat etmeli?

• IBAN'ınıza tanımadığınız ya da kaynağını bilmediğiniz paraların gönderilmesine izin vermeyin.
• Kart, şifre ve telefona gelen onay kodlarını kimseyle paylaşmayın; yakın çevreniz dahil.
• "Komisyon vereceğiz", "hesabın sadece aracılık edecek" gibi tekliflere kesinlikle itibar etmeyin.
• Hesabınızda bilginiz dışında hareket görürseniz bankanızı hemen arayın ve gerekirse savcılığa başvurun.

Başkasının parasını kendi hesabından geçirmek, ilerleyen dönemde hem bankacılık hizmetlerinin kısıtlanmasına hem de adli süreçlere muhatap olunmasına neden olabiliyor. Basit bir iyilik gibi görünen bu talepler, hesap sahibine telafisi zor zararlar verebiliyor.