Çeyrek Altın Alanlar Dikkat! Kuyumculardan 'İkinci Baskı' Uyarısı Geldi

Düğünlerde takılan, yastık altında birikim olarak saklanan, bayramlarda çocuklara hediye edilen çeyrek altın, Türkiye'de neredeyse her evin bütçesinde yer alıyor. Ancak son dönemde piyasada yayılmaya başlayan "ikinci baskı" altınlar, bu güvenli liman tercihini tehlikeye atabilir. Ankara Kuyumcular ve Saatçiler Odası Başkanı Timuçin Sönmez, daha düşük fiyata satışa sunulan ve orijinalinden ayırt etmesi oldukça zor olan bu altınlara karşı vatandaşları uyardı.

İkinci baskı altın nedir?

Türkiye'de çeyrek, yarım, tam ve Cumhuriyet altını basma yetkisi yalnızca Darphane'ye ait. İkinci baskı altın ise Darphane dışında, yetkisiz atölyelerde orijinaline benzeyen kalıplarla basılan sikkeleri ifade ediyor. Sönmez, Darphane dışında altın basımının ve bunların piyasaya sürülmesinin kanunen yasak olduğunu hatırlattı. Bu altınlar görünüş olarak orijinaline çok benzese de ayar ya da gramajda düşüklük olabiliyor.

Zarar bozdururken ortaya çıkıyor

İkinci baskı altının asıl sorunu, alıcının elindeki değerin gerçekte daha düşük olabilmesi. Sönmez'in anlattığına göre ayar ya da gramaj eksikliği nedeniyle kuyumcular bu altınları bozdurma sırasında fark edebiliyor ya da ancak değerinin altında bir fiyatla satın alabiliyor. Yani yıllarca biriktirilen altın, ihtiyaç anında beklenenden çok daha az para edebiliyor. Düşük fiyatla satılan bir çeyrek altının cazip görünmesi de çoğu zaman bu riskin habercisi.

Nasıl anlaşılır?

Sönmez, ikinci baskı altınların ayırt edilmesinin zorluğuna dikkat çekerek şu bilgileri verdi: "Bu şekilde basılan altınların detayları genellikle Darphane basımına göre daha az net veya pürüzlü olur ancak bunu çoğunlukla uzman kuyumcular hassas ayar cihazlarıyla fark edebilir. İkinci basım altınların ayarı düşük olduğu için baskı sırasında Atatürk figürü ve diğer yazılar net çıkmayabilir. Bu bir kanıt olabilir. Ayrıca ürünün sertliği de bunu gösterebilir ancak bunu vatandaş ayırt edemeyebilir."

Kısacası, gözle yapılan kontrol tek başına yeterli değil. Şüphelenilen bir altının, ayar ölçüm cihazı bulunan güvenilir bir kuyumcuda kontrol ettirilmesi en sağlıklı yol olarak öne çıkıyor.

Altın alırken bu 4 kurala dikkat

Kurumsal kuyumcu: Sönmez, mağduriyet yaşamamak için güvenilen, kurumsal ve köklü kuyumcuların tercih edilmesini öneriyor. Sokak aralarında ya da internette piyasanın belirgin şekilde altında fiyatla satılan altınlara temkinli yaklaşmak gerekiyor.

Firma kutusu ve etiket: Satın alınan altının firmanın kendi kutusunda olmasına, kurdelede firma adının yazmasına ya da küçük etiketlerin bulunmasına dikkat edilmeli. Bu detaylar, altının nereden alındığının kanıtı niteliği taşıyor.

Fiş ve fatura: Altın alırken fiş ya da fatura almayı unutmamak büyük önem taşıyor. Olası bir sorunda hak aramanın en güçlü dayanağı bu belgeler oluyor.

Fiyatı kıyaslayın: Gram altın ve çeyrek altının o günkü piyasa fiyatını önceden kontrol edin. Ortalamanın belirgin şekilde altında teklif edilen ürünler, ya düşük ayarlı ya da sorunlu olabilir.

Sahte altına karşı yeni önlemler gündemde

Kuyumcu odaları bir süredir sahte ve düşük ayarlı altınla mücadele için yeni sistemler üzerinde çalışıyor. Sönmez daha önce yaptığı açıklamalarda, satılan ürünlere oda kanalıyla barkod uygulanmasını öngören bir projeyi ve Darphane ürünlerinde filigran ile karekod içeren elektronik takip sistemini gündeme getirmişti. Bu tür uygulamaların yaygınlaşması, tüketicinin aldığı altının kaynağını kolayca doğrulayabilmesini sağlayacak.

Düğün ve bayram öncesi daha da önemli

Özellikle düğün sezonlarında ve bayram öncesinde çeyrek altına olan talep artarken, bu dönemlerde daha uygun fiyat arayışı da yoğunlaşıyor. Uzmanlar, birkaç yüz liralık fiyat farkının cazibesine kapılmak yerine, altının gerçek değerini koruyacağından emin olunmasını tavsiye ediyor. Elinde daha önce alınmış ve kaynağından emin olunamayan altın bulunanlar da bozdurma ya da takas öncesinde ayar kontrolü yaptırarak sürprizlerle karşılaşmanın önüne geçebilir.