Instagram'dan Ev ve Araba Alacaklar Dikkat! 152 İşletmeye 15,2 Milyon Lira Ceza

Ev ya da araba ararken artık pek çok kişinin ilk baktığı yer Instagram, Facebook veya TikTok hesapları. Ancak bu kolaylık, sahte ilanlar ve gerçeği yansıtmayan fiyatlar nedeniyle ciddi mağduriyetlere de yol açabiliyor. Ticaret Bakanlığı, sosyal medyada yayımlanan taşınmaz ve taşıt ilanlarına yönelik denetimlerin sonuçlarını açıkladı. Kurallara uymayan emlak ofisleri ve oto galerilerin yanı sıra sosyal medya platformlarına da milyonlarca liralık ceza kesildi.

70 işletmeye 7 milyon lira ceza

Bakanlığın açıklamasına göre yapılan son incelemelerde Instagram, Facebook ve TikTok üzerinden mevzuata aykırı ilan paylaştığı belirlenen 70 emlak ve oto galeri işletmesine toplam 7 milyon lira idari para cezası verildi. Böylece bu kapsamda bugüne kadar yaptırım uygulanan işletme sayısı 152'ye, kesilen toplam ceza ise 15,2 milyon liraya ulaştı. Bakanlık, denetimlerin aralıksız süreceğinin altını çizdi.

Meta ve TikTok'a da ceza

Yaptırımlar yalnızca ilan veren işletmelerle sınırlı kalmadı. Elektronik İlan Doğrulama Sistemi'ne (EİDS) entegre olmadığı ve kimlik ile yetki doğrulama yükümlülüklerini yerine getirmediği tespit edilen Meta Platforms İstanbul Bilişim Hizmetleri Ltd. Şti.'ye 20 milyon lira, TikTok İstanbul Dijital Medya ve Reklam Ltd. Şti.'ye ise 4 milyon lira idari para cezası uygulandı. Meta'nın Türkiye şirketine bu kapsamda kesilen toplam ceza 36,2 milyon liraya çıktı.

EİDS nedir, neden zorunlu?

Elektronik İlan Doğrulama Sistemi, sahte ilanların, ilan kirliliğinin ve tüketici mağduriyetlerinin önüne geçmek için Ticaret Bakanlığı tarafından hayata geçirildi. Sistem sayesinde satışa ya da kiraya çıkarılan bir evin veya aracın gerçekten ilan verenin yetkisinde olup olmadığı e-Devlet üzerinden doğrulanıyor. Instagram, Facebook, WhatsApp ve TikTok dahil elektronik ortamda yayımlanan tüm taşınmaz ve taşıt ilanlarında bu kimlik ve yetki doğrulamasının yapılması zorunlu.

Sosyal medya paylaşımlarında fotoğraf, video ve açıklama kullanılabilmesi için EİDS üzerinden doğrulanmış ilanın bağlantısının da paylaşılması gerekiyor. Ayrıca kullanılan görsellerin ve açıklamaların, doğrulanmış ilana konu olan ev ya da araca ait olması şart. Yani başka bir aracın fotoğrafıyla müşteri çekmek ya da doğrulanmamış bir evi "satılık" diye paylaşmak cezaya konu oluyor.

"Fiyat için DM" dönemi kapandı

Bakanlık açıklamasında, sosyal medyadaki ev ve araç ilanlarında fiyat bilgisine yer verilmemesinin tüketici mağduriyetine yol açabildiği değerlendirildi. Bu nedenle ilanlarda taşınmazın ya da taşıtın fiyatının da mutlaka bulunması gerekiyor. "Fiyat için mesaj atın" ya da "Bilgi için DM" gibi ifadelerle fiyatı gizleyen paylaşımlar, mevzuata aykırı kabul ediliyor. Ağustos ayında yapılan bir önceki denetimde de 42 emlak ofisi ve 40 oto galeriye 100'er bin liradan toplam 8,2 milyon lira ceza kesilmiş, kuralları ihlal eden hesapların kapatılması için Meta ile koordinasyon sağlanmıştı.

Alıcılar nelere dikkat etmeli?

Sosyal medyada beğendiğiniz bir ev ya da araç için kapora göndermeden önce ilanın EİDS ile doğrulanıp doğrulanmadığını kontrol etmek, dolandırıcılığa karşı en etkili önlemlerden biri. Paylaşımda doğrulanmış ilan bağlantısı yoksa, fiyat açıkça yazılmamışsa ya da satıcı yalnızca mesajla iletişim kurmayı tercih ediyorsa temkinli olmak gerekiyor. Aracı veya evi görmeden, tapu ya da ruhsat bilgileri teyit edilmeden ödeme yapmamak, ödemeleri yalnızca resmi kanallar üzerinden gerçekleştirmek de mağduriyet riskini önemli ölçüde azaltıyor.

Emlak ve oto galeri işletmelerinin ise cezayla karşılaşmamak için her paylaşımda doğrulanmış ilan bağlantısına ve fiyat bilgisine yer vermesi, kullandıkları görsellerin ilana konu ürüne ait olmasına dikkat etmesi gerekiyor. Bakanlık, tüketicinin korunması ve elektronik ticarette şeffaflığın sağlanması için sosyal medyadaki ilanları yakından izlemeye devam edeceğini duyurdu.