Eşinden Habersiz Konut Kredisi Çekenler Dikkat! Yargıtay'dan Emsal Karar

Ev sahibi olmak için bankadan kredi çekmek, pek çok aile için hayatın en büyük finansal kararı. Peki bu karar eşlerden biri tarafından diğerine danışılmadan verilirse, boşanma davasında kusur sayılır mı? Yargıtay, bu soruya emsal niteliğinde bir kararla yanıt verdi. Yüksek mahkemeye göre konut almak amacıyla kredi çekilmesi, eşten habersiz yapılmış olsa bile tek başına kusurlu davranış kabul edilemez.

Antalya'daki boşanma davası Yargıtay'a taşındı

Dava Antalya'da görülen bir boşanma dosyasından çıktı. Kadın, eşinin çocuklarla ilgilenmediğini ileri sürdü. Erkek ise eşinin kendisinden habersiz konut kredisi çektiğini belirterek bunu kadının kusuru olarak mahkemeye sundu. Aile mahkemesi, iki tarafın iddialarını değerlendirerek eşleri eşit kusurlu kabul etti. Bu karar üzerine dosya Yargıtay'ın önüne geldi.

"Ev almak için kredi tek başına kusur değil"

Dosyayı inceleyen Yargıtay, yerel mahkemenin kararını bozdu. Yüksek mahkeme, konut edinmek amacıyla borçlanılmasının kendi başına kusurlu bir davranış olarak görülemeyeceğini vurguladı. Kararda, yalnızca borcun eşe haber verilmeden alınmış olmasına bakılarak sonuca varılamayacağı; kredinin hangi amaçla çekildiğinin ve evlilik birliği içindeki diğer davranışların da birlikte değerlendirilmesi gerektiği belirtildi.

Bu yaklaşım, boşanma davalarında sıkça gündeme gelen "eşimden habersiz borçlandı" iddialarının nasıl ele alınacağına dair önemli bir ölçü getiriyor. Artık mahkemeler, borcun varlığından çok borcun neye harcandığına bakacak.

Kumar borcu ile ev kredisi aynı değil

Avukat Fatih Kramercan, borcun amacının kararlarda belirleyici olduğuna dikkat çekti. Kramercan'a göre bir eş kumar borcunu kapatmak için kredi çekmişse bu, boşanmada kusurlu davranış olarak değerlendirilir. Ancak ailenin ekonomisine katkı sağlamak amacıyla borçlanılmış ve bu kaynak yatırıma dönüştürülmüşse kusur sayılmaması gerekir. Yani aileye zarar veren, kişisel harcamalar için alınan borçlarla ailenin geleceğine yatırım için alınan krediler aynı kefeye konulmuyor.

Mal paylaşımında kredi nasıl değerlendirilir?

Boşanmada kusur tartışmasının yanında konut kredisinin bir de mal paylaşımı boyutu var. Türk Medeni Kanunu'na göre 2002'den sonra edinilen mallarda, aksi kararlaştırılmadıkça "edinilmiş mallara katılma" rejimi uygulanıyor. Evlilik süresince satın alınan ev, kimin adına tapuya kayıtlı olursa olsun kural olarak paylaşıma konu edinilmiş mal kabul ediliyor. Kredinin evlilik içinde hangi gelirle ödendiği, boşanma anında kalan borç miktarı ve tarafların katkıları hesaplamada dikkate alınıyor. Bu nedenle boşanma sürecindeki eşlerin kredi ödeme belgelerini ve hesap hareketlerini saklaması önem taşıyor.

Aile konutu şerhi nedir?

Ailenin birlikte yaşadığı ev, kanunda özel olarak korunuyor. Tapuda malik olmayan eş, tapu müdürlüğüne başvurarak konutun kütüğüne "aile konutu" şerhi koydurabiliyor. Bu şerh bulunan bir evin satılması, ipotek ettirilmesi ya da kira sözleşmesinin feshedilmesi için diğer eşin açık rızası gerekiyor. Şerh, özellikle evliliğin sarsıldığı dönemlerde konutun bir eş tarafından habersizce elden çıkarılmasının önüne geçiyor.

Karar ne anlama geliyor?

Kararın önemli bir yanı da boşanma davalarında kusur oranının belirlenmesine etkisi. Kusur oranı, maddi ve manevi tazminat ile nafaka taleplerinin kabul edilip edilmeyeceğini ve miktarını doğrudan etkileyebiliyor. Eşit kusur kabulünün bozulması, tarafların tazminat haklarının da yeniden değerlendirilmesi anlamına geliyor.

Yargıtay'ın bozma kararı, ev almak için yapılan borçlanmanın ailenin ortak geleceğine yönelik bir adım olarak görülebileceğini ortaya koydu. Bununla birlikte uzmanlar, her davanın kendi koşulları içinde değerlendirileceğinin altını çiziyor. Kredi tutarının ailenin gelirine göre aşırı yüksek olması, ödemelerin aksatılarak aileyi zor duruma düşürmesi ya da kredinin beyan edilen amaç dışında kullanılması gibi durumlar farklı sonuçlar doğurabilir.

Konut kredisi kullanmayı düşünen evli çiftler için en sağlıklı yol, kararları birlikte vermek ve ödeme planını ortak bütçeye göre oluşturmak. Hem ileride çıkabilecek anlaşmazlıkların önüne geçmek hem de kredi yükünü dengeli taşımak açısından şeffaflık her zaman en güçlü güvence.