Kredi Çekecekler ve Mevduatçılar Dikkat! Faiz Kararında 2 Senaryo Masada
Merkez Bankası 22 Ekim Perşembe günü saat 14.00'te faiz kararını açıklayacak. Morgan Stanley, JPMorgan ve BofA 100 baz puan indirim beklerken Goldman Sachs faizin yüzde 37'de kalacağını öngörüyor. Kredi ve mevduatta neler değişebilir?
Kredi kullanmayı planlayanlar, birikimini mevduatta değerlendirenler ve piyasa yatırımcıları gözünü Merkez Bankası'na çevirdi. Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası (TCMB) Para Politikası Kurulu, ekim ayı toplantısının ardından politika faizine ilişkin kararını 22 Ekim Perşembe günü saat 14.00'te açıklayacak. Kararın öncesinde piyasada iki senaryo öne çıkıyor: Faizin yüzde 37'de sabit bırakılması ya da 100 baz puanlık indirimle yüzde 36'ya düşürülmesi.
Faiz uzun süredir yüzde 37'de
Politika faizi ocak ayında yüzde 38'den yüzde 37'ye indirilmişti. Sonraki mart, nisan, haziran, temmuz ve eylül toplantılarında faiz değiştirilmedi. Ekim ayında da aynı karar çıkarsa faiz üst üste altıncı toplantıda sabit kalmış olacak. Eylül toplantısında gecelik borç verme faizi yüzde 40, gecelik borçlanma faizi ise yüzde 35,5 seviyesinde bırakılmıştı.
İndirim beklentisini enflasyon güçlendirdi
Faiz indirimi tartışmasını alevlendiren gelişme eylül enflasyonu oldu. TÜİK verilerine göre tüketici fiyatları eylülde aylık yüzde 1,84 arttı, yıllık enflasyon ise yüzde 29,73'e geriledi. Böylece yıllık enflasyon Kasım 2021'den bu yana ilk kez yüzde 30'un altına indi. Aylık verinin beklentilerin altında gelmesi, Merkez Bankası'nın indirime yeniden başlayabileceği yorumlarını artırdı.
Öte yandan çekirdek göstergeler fiyat baskısının tamamen geçmediğini gösteriyor. İşlenmemiş gıda, enerji, alkollü içki, tütün ve altının hariç tutulduğu B endeksi eylülde aylık yüzde 2,01 yükseldi. Bu tablo, temkinli davranılması gerektiğini savunanların elini güçlendiriyor.
Hangi kurum ne bekliyor?
Uluslararası finans kuruluşlarının tahminleri ikiye bölünmüş durumda. Morgan Stanley ve JPMorgan, politika faizinde 100 baz puanlık indirim öngörüyor. Bank of America da ekimde aynı büyüklükte bir indirim beklediğini ve yıl sonunda faizin yüzde 36 olacağını tahmin ediyor. Citi'den Luis Costa da 50 ile 100 baz puan arasında indirim beklediklerini, son enflasyon verisinin ardından 100 baz puanın makul olduğunu söyledi.
Goldman Sachs ise ayrışıyor. Kurum, Merkez Bankası'nın yıl sonuna kadar politika faizini yüzde 37'de sabit tutacağı görüşünü koruyor. Tahminlerdeki bu farklılık, enflasyondaki iyileşmenin indirime yetip yetmeyeceği ve jeopolitik gelişmelerle yüksek seyreden enerji fiyatlarının yaratacağı riskler etrafında şekilleniyor.
Kredi kullanacaklar için ne anlama geliyor?
Politika faizindeki bir indirim, bankaların fonlama maliyetini düşürerek zamanla kredi faizlerine yansıyabilir. Ancak bu yansıma genellikle anında ve birebir olmuyor. Bankalar kredi faizlerini belirlerken mevduat maliyetlerine, risk algısına ve BDDK düzenlemelerine de bakıyor. Bu nedenle ihtiyaç, taşıt ya da konut kredisi çekmeyi düşünenlerin kararın ardından bankaların güncellediği oranları karşılaştırması daha doğru olacak.
Mevduat sahipleri ne yapmalı?
Faizin sabit tutulması, TL mevduatın yüksek getiri avantajını korumasını sağlayabilir. İndirim gelmesi halinde ise bankaların mevduat faizlerini de kademeli olarak aşağı çekmesi beklenir. Vadesi dolmak üzere olan mevduat sahipleri, karar öncesinde ve sonrasında bankaların tekliflerini takip ederek hareket edebilir. Uzmanlar, beklentinin üzerinde bir indirimin döviz piyasasında oynaklığı artırabileceğine, borsada ise bankacılık hisselerinin karardan en çok etkilenecek sektörlerin başında geleceğine dikkat çekiyor.
Karar metni de en az faiz kadar önemli
Piyasalar yalnızca faiz oranına değil, karar metnindeki ifadelere de odaklanacak. İndirim yapılırsa sonraki toplantılara ilişkin sinyaller, faiz sabit tutulursa sıkı para politikasının ne kadar süreceğine dair mesajlar yakından izlenecek. Merkez Bankası eylül toplantısında, fiyat istikrarı sağlanana kadar sıkı duruşun korunacağını vurgulamıştı.
Sonraki toplantılar ne zaman?
Ekim kararının ardından gözler bir sonraki adımlara çevrilecek. Ekim ayı enflasyonu 3 Kasım'da açıklanacak ve bu veri, aralıktaki toplantı öncesinde beklentileri yeniden şekillendirecek. Ekonomistler, ekimde indirime gidilmesi halinde yıl sonuna kadar kademeli bir gevşeme yolunun açılabileceğini, faizin sabit tutulması durumunda ise ilk indirimin 2027'ye kalabileceğini değerlendiriyor. Kredi ve birikim kararlarını faiz takvimine göre planlayanların bu tarihleri not etmesi faydalı olacak.