Memur Ne Zaman Emekli Olur? Giriş Tarihine Göre Yaş ve Prim Tablosu
4/C kapsamındaki kamu görevlilerinin emeklilik şartları ilk giriş tarihine göre üç gruba ayrılıyor: 8 Eylül 1999 öncesi, 1999-2008 arası ve 30 Nisan 2008 sonrası. 9000 ve 5400 prim günüyle emeklilik yaşı tablosu.
Kamuda çalışan memurların en çok sorduğu sorulardan biri "ben ne zaman emekli olurum?" sorusu. 4/C kapsamındaki kamu görevlilerinin emeklilik şartları, ilk kez iştirakçi ya da sigortalı oldukları tarihe göre belirleniyor. Bu açıdan memurlar üç ana gruba ayrılıyor: 8 Eylül 1999 öncesinde girenler, 8 Eylül 1999 ile 30 Nisan 2008 arasında girenler ve 30 Nisan 2008 sonrasında girenler. Her grup için farklı yaş, hizmet süresi ve prim günü koşulları uygulanıyor.
8 Eylül 1999 öncesi girenler: Yaş şartı yok
8 Eylül 1999'dan önce iştirakçi olanların emeklilik koşulları 5434 sayılı Kanun'un geçici 205'inci maddesine göre belirleniyor. Ancak 3 Mart 2023'te yürürlüğe giren 7438 sayılı Kanun, yani kamuoyunda EYT olarak bilinen düzenleme ile 5510 sayılı Kanun'a geçici 95'inci madde eklendi ve bu grup için emeklilik yaşı şartı kaldırıldı.
Buna göre bu kapsamdaki memurlardan isteğiyle emekliye ayrılan kadınlar 20, erkekler ise 25 fiili hizmet yılını doldurduklarında yaş şartı aranmadan emekli aylığı alabiliyor. Kanunun mülga 39'uncu maddesinin (e) ve (f) fıkraları uyarınca re'sen emekliye sevk edilen kadın ve erkek memurlarda ise 25 fiili hizmet yılını dolduranlar yaş şartı olmadan aylığa hak kazanıyor.
1999-2008 arası girenler: 58-60 yaş ve 25 yıl
8 Eylül 1999'dan sonra ve 30 Nisan 2008'e kadar ilk kez göreve başlayanlarda kadınların 58, erkeklerin 60 yaşını doldurması ve 25 yıl hizmet süresini tamamlaması gerekiyor. Bu gruptakiler için alternatif bir yol da bulunuyor: 15 yıl fiili hizmet süresini ve 61 yaşını dolduranlar da emekli aylığına hak kazanabiliyor.
2008 sonrası girenler: 9000 gün ve kademeli yaş
30 Nisan 2008'den sonra memur olanlarda prim günü ve yaş şartı birlikte aranıyor. 9000 gün prim şartını 31 Aralık 2035'e kadar tamamlayan kadınlar 58, erkekler 60 yaşında emekli olabiliyor. Bu tarihten sonra ise prim gününün tamamlandığı tarihe göre yaş kademeli olarak yükseliyor:
- 2036-2037: Kadın 59, erkek 61
- 2038-2039: Kadın 60, erkek 62
- 2040-2041: Kadın 61, erkek 63
- 2042-2043: Kadın 62, erkek 64
- 2044-2045: Kadın 63, erkek 65
- 2046-2047: Kadın 64, erkek 65
- 2048 ve sonrası: Kadın ve erkek 65
Örneğin 9000 gün prim şartını 10 Ekim 2037'de tamamlayan bir kadın memur 59 yaşında emekli olabiliyor. 2048'den itibaren emeklilik yaşı kadın ve erkek için 65'te eşitleniyor.
5400 günle emeklilik mümkün mü?
9000 günü dolduramayanlar için de bir seçenek var. Kadınlarda 58, erkeklerde 60 yaşa 65'i geçmemek üzere 3 yıl eklenmesiyle, 5400 prim günü üzerinden de yaşlılık aylığı bağlanabiliyor. Buna göre 5400 günü 2035 sonuna kadar tamamlayan kadınlar 61, erkekler 63 yaşında emekli olabiliyor. Sonraki yıllarda yaş kademeli olarak artıyor ve 2040-2041 döneminde kadınlarda 64, erkeklerde 65 yaşa ulaşıyor; 2042'den itibaren ise her iki cinsiyet için 65 yaş uygulanıyor.
Yaş haddinden emeklilik
Memurların görevde kalabileceği azami yaş, 5434 sayılı Kanun'un 40'ıncı maddesinde hizmet sınıfına, görevin niteliğine, unvan ya da rütbeye göre belirleniyor. Maddede yer almayanlar için genel yaş haddi 65. Bazı meslek gruplarına ait özel kanunlarda, örneğin akademisyenler ve askeri personel için farklı yaş hadleri uygulanabiliyor. Yaş haddi nedeniyle re'sen emekli edilenlerden hizmet süresi en az 15 yıl olanlara emekli aylığı bağlanıyor.
Başvuru nereye yapılır?
Görevde olan memurların emeklilik için son çalıştıkları kuruma başvurması gerekiyor. Görevi herhangi bir nedenle sona ermiş olanlar ise kendileri ya da vekilleri aracılığıyla SGK Emeklilik Hizmetleri Genel Müdürlüğü Kamu Görevlileri Emeklilik Daire Başkanlığı'na başvurabiliyor. Başvurular ayrıca e-Devlet üzerinden de yapılabiliyor. Emeklilik planı yapan memurların, askerlik ve doğum borçlanması gibi imkânları da hesaba katarak hizmet dökümlerini önceden kontrol etmesi öneriliyor.