Selzedelere TOKİ ve 'Yarısı Bizden' Seçeneği! Ayazağa'da Dönüşüm Başlıyor

İstanbul'da 14-15 Ekim'de yaşanan sel felaketinden en çok etkilenen bölgelerden biri olan Sarıyer'in Ayazağa Mahallesi için kalıcı çözüm adımı atıldı. Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanı Murat Kurum, bölgede incelemelerde bulunarak selzedelerin taleplerini dinledi ve kentsel dönüşüm için vatandaşlara iki seçenek sunulacağını açıkladı: "Yarısı Bizden" kampanyası ya da TOKİ projesi.

"Kentsel dönüşüm artık ertelenemez"

Bakan Kurum, sosyal medya hesabından yaptığı paylaşımda bölgedeki çalışmaları şöyle anlattı: "Ayazağa'da selin ardından bölgeyi yerinde inceledik, vatandaşlarımızı dinledik. İlk işimiz, selin izlerini hızla silip hayatı bir an önce normale döndürmek. Bir yandan da aynı tabloyu bir daha yaşamamak için kalıcı adımları atacağız. Bunun için de bölgede dönüşümü vakit kaybetmeden başlatmak istiyoruz. Kentsel Dönüşüm Ofisimizi kuracak, talepleri tek tek alacağız." Kurum, "İstanbul için kentsel dönüşüm artık ertelenebilecek bir mesele değildir" diyerek dönüşüme dirençli şehir yaklaşımıyla bakılacağını vurguladı.

Seçenek 1: Yarısı Bizden

"Yarısı Bizden" kampanyası, riskli yapısını yenilemek isteyen hak sahiplerine dönüşüm maliyetinin yarısının devlet tarafından karşılanmasını öngörüyor. Destek, bir kısmı hibe bir kısmı uygun koşullu kredi şeklinde veriliyor. Bu modelde hak sahipleri kendi müteahhitlerini seçerek binalarını yeniliyor, devlet ise maliyetin yarısını üstleniyor. Şartları sağlayan Ayazağa sakinleri bu kampanyadan yararlanarak binalarını yeniden inşa ettirebilecek.

Seçenek 2: TOKİ ile yüzde 50-50 modeli

İkinci seçenekte dönüşüm doğrudan TOKİ tarafından üstleniliyor. İstanbul Valisi Davut Gül'ün de aktardığı üzere, kendi aralarında anlaşan vatandaşların dönüşüm süreçleri TOKİ tarafından yürütülebilecek. Yüzde 50-50 esasına dayanan bu modelde konutlar TOKİ eliyle yeniden inşa ediliyor. Hak sahibinin müteahhit bulma ve inşaat sürecini takip etme yükü ortadan kalkıyor.

Dere yatağındaki yapılar yıkılıyor

Dönüşümün yanında bölgede acil önlemler de sürüyor. Vali Gül, dere yatağında bulunan yapıların yıkımına başlandığını, binalardaki tahliyeler tamamlandıkça yıkımların devam edeceğini söyledi. Ayazağa Meydanı'ndaki 16 dükkân, spor sahası, tribünler, Kur'an kursu ve yanındaki lojmanların yıkımı tamamlanıyor. Gül, yıkımların ardından İSKİ'nin 1.700 metrelik dere ıslahı çalışmasının önünde engel kalmayacağını belirtti. İstanbul'da ıslah edilmesi gereken başka dereler de bulunduğunu, bunlar için orta ve uzun vadeli çalışmaların planlandığını ekledi.

Hasar ödemeleri bu hafta tamamlanacak

Selzedelere yönelik nakdi yardımlarda da yeni aşamaya geçiliyor. Vali Gül, ilk etapta hasar tespitinden bağımsız olarak her selzedeye Aile ve Sosyal Hizmetler Bakanlığı'nın sağladığı ödenekle 10'ar bin liralık acil yardım yapıldığını hatırlattı. Hasar tespit tutanaklarının büyük kısmının tamamlandığını belirten Gül, tutanaklardaki rakamların AFAD'ın belirlediği kriterlere göre değerlendirileceğini ve 19-20 Ekim'de, yani pazartesi ve salı günleri tüm ödemelerin yapılmasının planlandığını açıkladı.

Hangi seçenek kime uygun?

Binasındaki kat malikleriyle hızlı şekilde anlaşabilen, kendi müteahhidini seçmek ve projeye söz sahibi olmak isteyen hak sahipleri için "Yarısı Bizden" modeli daha esnek bir yol sunuyor. İnşaat sürecini takip etmekle uğraşmak istemeyen, müteahhit riskinden kaçınan ve devletin güvencesiyle konut sahibi olmak isteyen vatandaşlar için ise TOKİ modeli öne çıkıyor. Her iki seçenekte de binanın riskli yapı tespitinin yapılması ve hak sahiplerinin çoğunluğunun karar alması sürecin ilk adımlarını oluşturuyor.

Kaçak kat dönüşümün önünde engel

Uzmanlar ise İstanbul'daki dönüşümün önündeki en büyük engellerden birinin ruhsata aykırı yapılaşma olduğuna dikkat çekiyor. İnşaat Mühendisi Mustafa Bozyiğit, sonradan eklenen kaçak katların binanın taşıyıcı sistemine ek yük bindirdiğini, özellikle 2000 yılından önce yapılmış binaların karot numunesi ve performans analiziyle incelenmesi gerektiğini söylüyor. Bozyiğit'e göre kaçak katla büyütülmüş binalar, yeni imar koşullarında aynı büyüklükte yeniden yapılamayabiliyor. Bu durum, "100 metrekare verip neden 60 metrekare alayım" diyen kat maliklerinin dönüşüme yanaşmamasına yol açıyor.

Ayazağa'da kurulacak Kentsel Dönüşüm Ofisi'nin, hak sahiplerinin taleplerini tek tek alarak hangi binada hangi modelin uygulanacağını belirlemesi bekleniyor. Başvuru süreci ve kampanya şartlarına ilişkin ayrıntıların ofisin açılmasıyla birlikte duyurulacağı belirtiliyor.