Sağlık Çalışanına Şiddette Yeni Dönem! 'Beyaz Yardım' ve Dijital Başvuru Geliyor
Sağlık Bakanı Kemal Memişoğlu, hasta ve çalışan haklarının tek çatı altında toplanacağını, sağlık çalışanları için dijital başvuru platformu kurulacağını açıkladı. Taslakta şiddete uğrayan çalışana hukuki destek de var.
Hastanelerde görev yapan doktor, hemşire ve diğer sağlık çalışanlarını yakından ilgilendiren yeni düzenlemeler yolda. Sağlık Bakanı Kemal Memişoğlu, 17-18 Ekim'de İstanbul'da düzenlenen Tıp ve Adalet Sempozyumu'nda yaptığı konuşmada, hasta hakları ile çalışan haklarının tek bir yönetmelik altında birleştirileceğini ve sağlık çalışanlarının başvurularını takip edebileceği dijital bir platform kurulacağını açıkladı. Sempozyumun açılışında Adalet Bakanı Akın Gürlek de kürsüye çıktı.
Hasta ve çalışan hakları tek çatı altında
Bugün hasta hakları ve sağlık çalışanlarının hakları ayrı mevzuatlarla düzenleniyor. Memişoğlu, "Hasta ve çalışan haklarına ilişkin düzenlemeleri tek çatı altında birleştireceğiz" diyerek hazırlanan Sağlıkta Haklar ve İletişim Yönetmeliği'nin bu iki alanı birlikte gözeteceğini belirtti. Taslak metin temmuz ayında basına yansımıştı. Basında yer alan bilgilere göre yeni sistemin adı Hasta ve Çalışan Hakları Başvuru Sistemi (HÇHBS) olacak. Başvurular önce yerinde çözüm ve uzlaşıyla sonuçlandırılmaya çalışılacak; uzlaşı sağlanamayan dosyalar komisyonlara, il koordinatörlüklerine ve il kurullarına gönderilecek.
Şiddete uğrayana "Beyaz Yardım"
Taslağın sağlık çalışanları açısından en dikkat çeken başlığı şiddetle mücadele. Şiddete maruz kalan sağlık çalışanına hukuki destek sağlanması için "Beyaz Yardım" adlı bir mekanizma kurulması öngörülüyor. Güvenliği tehlikeye giren çalışanın belirli usullerle hizmetten çekilme talep edebilmesi de taslakta yer alıyor. Kurumların yalnızca yaşanmış şiddet olaylarını değil, "ramak kala" olarak tanımlanan riskli durumları da kayda alması ve bu olayların kök neden analizini yapması planlanıyor. Bununla birlikte nihai yönetmelik metninin taslaktan farklı olabileceği hatırlatılıyor.
Kamu, özel ve üniversite hastanelerini kapsayacak
Bakan Memişoğlu, sağlık çalışanlarının haklarına ilişkin başvuru ve iletişim mekanizmalarının yalnızca kamu hastanelerini değil, özel ve üniversite sağlık kuruluşlarını da kapsayacak şekilde genişletileceğini söyledi. Çalışanların başvuru yapıp sürecin hangi aşamada olduğunu izleyebileceği dijital bir platform kurulacak. Sağlık tesislerinde ise Hasta ve Çalışan Hakları İletişim Birimleri açılacak. Sağlık Bakanlığı İletişim Merkezi (SABİM), Cumhurbaşkanlığı İletişim Merkezi (CİMER) ve bu birimlere gelen başvurular koordineli şekilde ele alınacak; böylece aynı konuda mükerrer işlem yapılmasının önüne geçilecek ve değerlendirme süreleri kısalacak.
Onam formu elektronik ortama taşınıyor
Memişoğlu, "Bilgilendirilmiş Rızanın Elektronik Ortamda Alınması Hakkında Yönetmelik" hazırlıklarının da sona geldiğini bildirdi. Düzenleme yürürlüğe girdiğinde hastaların aydınlatılmış onamları elektronik ortamda, güvenli şekilde alınabilecek. Tıbbi onay süreçlerinin dijital olarak kayda geçirilmesi, doğrulanması ve arşivlenmesi, özellikle malpraktis davalarında onamın ispatı açısından hem hekimin hem hastanın elini güçlendirecek.
Soruşturma izni ve rücu kuralları
Bakan, Bakanlık bünyesindeki Mesleki Sorumluluk Kurulu'nun görevlerini de hatırlattı. Sağlık Hizmetleri Temel Kanunu'nun ek 18. maddesine göre kamu ya da özel kuruluşlarda çalışan hekim, diş hekimi ve diğer sağlık meslek mensupları hakkında muayene, teşhis ve tedavi işlemleri nedeniyle soruşturma ancak bu kurulun izniyle yapılabiliyor. Kurul kararlarına karşı Ankara Bölge İdare Mahkemesi'ne itiraz edilebiliyor. Memişoğlu, bir tıbbi müdahalenin beklenen sonucu vermemesinin tek başına hukuki sorumluluk doğuran kusur anlamına gelmediğini de vurguladı.
Kamuda çalışan sağlık personeline rücu konusunda da çalışanı koruyan kurallar uygulanıyor. Yürürlükteki düzenlemeye göre idarenin ödediği tazminat önce sigorta şirketinden talep ediliyor; personele rücu ise ancak görevin gereklerine aykırı davranarak görevi kötüye kullandığının kesinleşmiş ceza mahkemesi kararıyla tespit edilmesi halinde mümkün oluyor. Tıbbi kötü uygulama zorunlu mali sorumluluk sigortasında azami teminatlar, 1 Kasım 2025'ten bu yana risk grubuna göre 1, 2, 3 ve 4 milyon lira olarak uygulanıyor; tek sözleşmede ödenecek toplam tazminat 9 milyon lirayı geçemiyor.
Memişoğlu, göreve geldiğinden bu yana sağlık alanında yaklaşık 170 mevzuat düzenlemesinin hayata geçirildiğini de aktardı. Yeni yönetmeliklerin Resmi Gazete'de yayımlanmasıyla birlikte uygulama ayrıntılarının netleşmesi bekleniyor.
