Vergi ve SGK Borcu Olan Esnafa Kapı Açıldı! Sınır 5 Binden 50 Bin TL'ye Çıktı

Kamu ihalelerine teklif veren küçük ve orta ölçekli işletmeleri yakından ilgilendiren bir değişiklik Resmi Gazete'de yayımlandı. Kamu İhale Kurumu'nun hazırladığı Kamu İhale Genel Tebliği'nde Değişiklik Yapılmasına Dair Tebliğ ile ihaleye katılımda engel oluşturmayan vergi borcu ve sosyal güvenlik prim borcu sınırı 5 bin liradan 50 bin liraya çıkarıldı. Böylece sınır bir anda 10 katına yükseltilmiş oldu.

Düzenleme, özellikle birkaç bin liralık gecikmiş vergi ya da prim borcu yüzünden kamu ihalelerinin dışında kalan esnaf, müteahhit ve tedarikçiler için önemli bir rahatlama anlamına geliyor. Tebliğ, yayımından 30 gün sonra, 15 Kasım 2026'da yürürlüğe girecek.

Hangi maddeler değişti?

Değişiklik, 22 Ağustos 2009 tarihli Resmi Gazete'de yayımlanan Kamu İhale Genel Tebliği'nin iki maddesini kapsıyor. Bunlardan 17.3.2 maddesi sosyal güvenlik prim borcunu, 17.4.1 maddesi ise vergi borcunu düzenliyor. Her iki maddede geçen "5.000 TL" ifadeleri "50.000 TL" olarak değiştirildi.

Bu maddeler, 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu'nun 10'uncu maddesinin uygulanmasına yön veriyor. Kanuna göre kesinleşmiş sosyal güvenlik prim borcu ya da kesinleşmiş vergi borcu bulunan istekliler ihale dışı bırakılıyor. Tebliğdeki tutar ise hangi borçların "önemsiz" kabul edilip bu yaptırımın dışında tutulacağını belirliyor.

SGK prim borcunda yeni sınır nasıl işleyecek?

Tebliğin 17.3.2 maddesi, isteklinin Türkiye genelindeki hangi borçlarının prim borcu sayılmayacağını sıralıyor. Listede sigorta primi, sosyal güvenlik destek primi, işsizlik sigortası primi ve bunların gecikme zammı gibi fer'ileri ile 5510 sayılı Kanun kapsamında bağımsız çalışanların prim ve genel sağlık sigortası borçları yer alıyor. Bu kalemlerin her biri için ayrı ayrı uygulanan 5 bin liralık sınırlar 50 bin liraya çıkarıldı.

Buna göre fer'ileriyle birlikte toplamı 50 bin lirayı aşmayan prim borçları, artık ihale dışı bırakılma sebebi sayılmayacak. Örneğin Bağ-Kur borcu 20 bin lira olan bir esnaf, yeni dönemde bu borç nedeniyle teklifinin değerlendirme dışı kalması riskiyle karşılaşmayacak.

Vergi borcunda 50 bin liralık limit

Tebliğin 17.4.1 maddesinde ise gelir vergisi, kurumlar vergisi, katma değer vergisi, özel tüketim vergisi, motorlu taşıtlar vergisi ve damga vergisi gibi vergiler ile tevkifatlar ve geçici vergiler sayılıyor. Bunlara ait vergi ziyaı cezası, gecikme zammı ve faizlerle birlikte toplam tutarı belirli limiti aşan borçlar vergi borcu olarak kabul ediliyor. Yapılan değişiklikle bu limit de 50 bin lira oldu. Toplam vergi borcu 50 bin liranın altında kalan firmalar, bu gerekçeyle ihaleden elenmeyecek.

Hangi ihalelerde uygulanacak?

Yeni sınır, ilanı veya yazılı duyurusu 15 Kasım 2026 ve sonrasında yapılan ihalelerde geçerli olacak. Tebliğe eklenen geçici 24'üncü maddeye göre, yürürlük tarihinden önce ilan edilmiş ya da duyurusu yapılmış ihaleler, ilan tarihindeki kurallara göre sonuçlandırılacak. Yani bu ihalelerde 5 bin liralık eski sınır uygulanmaya devam edecek.

Bu nedenle ekim ve kasım başında ilanı yapılmış bir ihaleye girecek firmaların, eski limiti dikkate alarak borç durumlarını kontrol etmeleri önem taşıyor. Aksi halde küçük bir borç bile teklifin geçersiz sayılmasına yol açabilir.

Eski sınırlar yıllardır değişmemişti

Vergi borcuna ilişkin 5 bin liralık sınır, 6 Şubat 2018 tarihli Resmi Gazete'de yayımlanan değişiklikle tebliğe girmişti. Sosyal güvenlik prim borcundaki 5 bin liralık sınır ise 18 Mayıs 2024 tarihli düzenlemeyle belirlenmiş ve ilanı 1 Ekim 2024 ve sonrasında yapılan ihalelerde uygulanmaya başlamıştı. Aradan geçen sürede yaşanan fiyat artışları, bu tutarların fiilen çok küçük kalmasına ve basit gecikmelerin bile ihale dışı kalmaya neden olmasına yol açıyordu.

İhaleye girecek firmalar neye dikkat etmeli?

Sınırın yükselmesi borçların tamamen önemsiz hale geldiği anlamına gelmiyor. 50 bin lirayı aşan kesinleşmiş vergi veya prim borcu bulunan istekliler yine ihale dışı bırakılacak. Firmaların teklif vermeden önce vergi dairesi ve SGK'dan güncel borç durumlarını sorgulamaları, gerekirse yapılandırma ya da ödeme yoluyla borçlarını limitin altına çekmeleri öneriliyor. Ayrıca sınırın her prim kalemi için ayrı ayrı uygulandığı, vergi tarafında ise tüm vergi türlerinin toplamına bakıldığı unutulmamalı.