Boşanmada Düğün Altınları İçin Bekleme Bitti! Yargıtay'dan Emsal Karar

Boşanma davalarında en çok tartışma yaratan konulardan biri olan düğün altınları için Yargıtay'dan emsal niteliğinde bir karar çıktı. Yargıtay 12. Hukuk Dairesi, ziynet eşyalarının iadesine ilişkin mahkeme kararlarının, boşanma hükmünün kesinleşmesi beklenmeden icraya konulabileceğine hükmetti. Böylece altınlarını geri almak isteyen eşler, boşanma sürecinin Yargıtay aşamasında yıllarca sürmesini beklemek zorunda kalmayacak.

Altın fiyatlarının rekor seviyelerde seyrettiği bir dönemde gelen karar, düğünde takılan bilezik, çeyrek altın ve diğer takıların değerinin her geçen gün arttığı düşünüldüğünde, ekonomik açıdan da önemli sonuçlar doğuruyor.

Dava nasıl başladı?

Yıllar süren evliliğin ardından boşanmaya karar veren çift, ziynet eşyaları nedeniyle de mahkemelik oldu. Aile Mahkemesi, kadının altınlarının iade edilmesine karar verdi. Ancak alacağını tahsil edemeyen kadın, eski eşi hakkında icra takibi başlattı.

Eski koca ise boşanma kararının henüz kesinleşmediğini öne sürerek takibe itiraz etti. Boşanma kararı kesinleşmeden, bu karara bağlı alacakların da istenemeyeceğini savunarak icra takibinin iptalini talep etti.

İcra mahkemesi ve istinaf itirazı reddetti

İcra Hukuk Mahkemesi, eski kocanın şikâyetini reddetti. Kararı istinafa taşıyan kocanın başvurusu, Bölge Adliye Mahkemesi 8. Hukuk Dairesi tarafından da kabul görmedi. Bölge Adliye Mahkemesi, takibin dayanağının Aile Mahkemesi'nin ziynet alacağının iadesine ilişkin kararı olduğunu, takipte ziynet eşyalarının yanı sıra bu alacağa ilişkin yargılama gideri ve vekâlet ücretinin de istendiğini belirtti.

Yargıtay: Ziynet alacağı boşanmadan bağımsız

Dosyayı temyiz üzerine inceleyen Yargıtay 12. Hukuk Dairesi, önemli bir ayrım yaptı. Daire, aile ve şahıs hukukuna ilişkin kararların kesinleşmeden icraya konulamayacağını, boşanmaya bağlı tazminat, vekâlet ücreti ve yargılama giderlerinin de aynı kurala tabi olduğunu hatırlattı.

Ancak ziynet alacağına ilişkin hükümlerin farklı değerlendirilmesi gerektiğini vurguladı. Yargıtay'a göre bu alacaklar tarafların kişisel ya da ailevi durumunda bir değişikliğe yol açmıyor, sadece mal varlıklarını etkiliyor. Bu nedenle ziynet alacağına ilişkin kararlar boşanma hükmünün "ferisi", yani ona bağlı bir parçası sayılmıyor; bağımsız bir edaya, yani ödeme yükümlülüğüne ilişkin kabul ediliyor.

Kesinleşme beklenmeden icra takibi yapılabilecek

Yüksek Mahkeme, bu gerekçeyle ziynet alacağına ilişkin kararların, diğer alacak hükümleri gibi kesinleşmeden icraya konulabileceğine hükmetti ve Bölge Adliye Mahkemesi'nin kararını onadı. Böylece ziynet eşyalarının iadesine ilişkin alacaklarda, boşanma kararının kesinleşmesini beklemeden ilamlı icra takibi başlatılmasının önü açılmış oldu.

Kararın pratikteki etkisi şöyle özetlenebilir: Aile Mahkemesi ziynet eşyalarının iadesine hükmettiğinde, alacaklı eş ilamı alarak icra dairesine başvurabilecek; borçlu eş, sırf boşanma davası Yargıtay'da devam ediyor diye takibin durdurulmasını isteyemeyecek.

Ziynet eşyası kime ait sayılıyor?

Yargıtay'ın yerleşik içtihatlarına göre düğünde kadına takılan altın ve takılar, kim tarafından takılırsa takılsın, aksine bir anlaşma ya da yöresel bir örf bulunmadıkça kadına ait kabul ediliyor. Boşanma sırasında bu takıların koca tarafından alındığı, bozdurulduğu ya da harcandığı ispat edilirse, kadın bunların aynen ya da bedel olarak iadesini isteyebiliyor. İspat konusunda tanık beyanları, düğün fotoğraf ve videoları ile kuyumcu kayıtları önemli rol oynuyor.

Karar neden önemli?

Boşanma davalarının istinaf ve Yargıtay aşamalarıyla birlikte yıllarca sürebildiği düşünüldüğünde, ziynet alacağının tahsili için kesinleşmeyi beklemek, alacaklı açısından ciddi kayıplara yol açabiliyordu. Bu süre içinde altınların elden çıkarılması ya da mal kaçırılması riski de bulunuyordu. Yeni kararla birlikte, Aile Mahkemesi'nin iade hükmü verdiği durumlarda icra yoluyla tahsil sürecine hemen başlanabilecek.

Uzmanlar, boşanma sürecindeki eşlerin ziynet eşyalarına ilişkin taleplerini dava sırasında açıkça belirtmelerini ve delillerini eksiksiz sunmalarını öneriyor. Ayrıca icra takibi sonrasında karar üst mahkemede bozulursa tahsil edilen tutarın iadesi gündeme gelebileceği için hukuki destek alınması tavsiye ediliyor.