BES'te Birikimi Olanlar Dikkat! Kitlesel Çıkış İddiasına Resmi Yanıt Geldi
Dezenformasyonla Mücadele Merkezi, BES'ten kitlesel çıkış yaşandığı iddialarını yalanladı: Son bir ayda 100 binden fazla net sözleşme artışı oldu. Tasfiye edilen fonlar BES içinde yer almıyor.
Sermaye piyasalarında son haftalarda yaşanan fon tasfiyeleri, Bireysel Emeklilik Sistemi'nde (BES) birikimi olan milyonlarca kişiyi de tedirgin etti. Sosyal medyada ve bazı yayın organlarında "BES'ten kitlesel çıkışlar yaşanıyor" iddiaları dolaşmaya başlayınca, Cumhurbaşkanlığı İletişim Başkanlığı Dezenformasyonla Mücadele Merkezi (DMM) konuya ilişkin açıklama yaptı. DMM, söz konusu iddiaların gerçeği yansıtmadığını bildirdi.
Son bir ayda 100 binden fazla net artış
DMM'nin açıklamasına göre güncel BES istatistikleri incelendiğinde sistemde olumsuz bir seyir bulunmuyor. Aksine son bir ayda 100 binden fazla net sözleşme artışı yaşandığı ve sisteme ciddi miktarda yeni kaynak girişi olduğu belirtildi. Açıklamada BES'in devlet katkısı, güven ve istikrar ortamıyla büyümesini güçlü şekilde sürdürdüğü vurgulandı.
DMM ayrıca kamuoyunu asılsız paylaşımlarla yanıltmayı, piyasalarda güvensizlik ve huzursuzluk oluşturmayı amaçlayan içeriklere itibar edilmemesi, yalnızca yetkili resmi kurumların açıklamalarının dikkate alınması çağrısında bulundu.
Tasfiye edilen fonlar BES'te değil
Daha önce Türkiye Sigorta Birliği (TSB) de benzer bir açıklama yaparak sistemde yapısal bir sorun ya da likidite problemi bulunmadığını duyurmuştu. Birlik, Sermaye Piyasası Kurulu'nun tasfiye kararı verdiği fonlar içinde en büyük payın serbest fonlara ait olduğunu, bu fonların BES fonları arasında yer almadığını hatırlatmıştı. Yatırım fonları ile emeklilik yatırım fonlarının hukuki ve operasyonel yapılarının birbirinden farklı olduğu da özellikle vurgulanmıştı.
TSB'nin paylaştığı sektör verilerine göre eylül ayının ikinci yarısında ayrılma talepleri bir önceki haftaya göre yüzde 22, gerçekleşen çıkış işlemleri ise yüzde 9 geriledi. Aynı dönemde yeni girişlerde ise yüzde 4'lük sınırlı bir azalma görüldü.
Fon değerleri neden dalgalanıyor?
BES katılımcılarının dikkat etmesi gereken nokta, fon değerlerindeki günlük dalgalanmaların sistemle ilgili bir sorun anlamına gelmediği. Sermaye piyasasındaki hareketler, özellikle hisse ağırlıklı ve değişken fonlarda kısa vadeli düşüşlere yol açabiliyor. TSB, bu dalgalanmalara rağmen emeklilik yatırım fonlarında bugüne kadar herhangi bir likidite sorunu yaşanmadığını belirtmişti.
Panikle çıkış yapmak kayıp getirebilir
Uzmanlar, kısa vadeli piyasa hareketleri nedeniyle sistemden aceleyle ayrılmanın ciddi kayıplara yol açabileceği konusunda uyarıyor. Sistemden erken çıkan katılımcılar, hak ediş sürelerini tamamlamadıkları devlet katkısının bir kısmını ya da tamamını kaybedebiliyor ve birikimlerinin getirisi üzerinden stopaj kesintisiyle karşılaşabiliyor. Yıllardır biriktirilen bir fonun, geçici bir dalgalanma döneminde bozdurulması, uzun vadeli getiri potansiyelinin de kaybedilmesi anlamına geliyor.
Devlet katkısında hak ediş kuralı
Erken çıkışın maliyetini en net gösteren unsur, devlet katkısındaki hak ediş kuralı. Mevcut düzenlemeye göre sistemde 3 yılını dolduranlar devlet katkısının yüzde 15'ini, 6 yılını dolduranlar yüzde 35'ini, 10 yılını dolduranlar yüzde 60'ını alabiliyor. Katkının tamamına hak kazanmak için ise 10 yıl sistemde kalıp 56 yaşını doldurarak emeklilik hakkı kazanmak gerekiyor. Bu süreleri tamamlamadan çıkan katılımcının hak etmediği devlet katkısı geri alınıyor. Dolayısıyla yıllardır sistemde olan bir katılımcı, panikle verdiği çıkış kararıyla on binlerce liralık katkıdan vazgeçmiş olabilir.
Fon dağılımını gözden geçirmek mümkün
Riskten endişe eden katılımcıların sistemden çıkmak yerine fon dağılımlarını değiştirebileceği hatırlatılıyor. BES'te katılımcılar yıl içinde belirli sayıda fon dağılım değişikliği yapma hakkına sahip. Hisse ağırlıklı fonlardaki oynaklıktan rahatsız olanlar, birikimlerinin bir bölümünü para piyasası, kamu borçlanma araçları ya da altın fonları gibi daha farklı risk profiline sahip fonlara yönlendirebiliyor. Bu işlemler şirketlerin mobil uygulamaları ve internet şubeleri üzerinden kolayca yapılabiliyor.
Uzmanlar, BES'in uzun vadeli bir birikim aracı olduğunu, kararların sosyal medyadaki doğrulanmamış iddialara göre değil, kişisel hedefler ve resmi veriler doğrultusunda verilmesi gerektiğini vurguluyor.
