Kararan Gümüş Takıları Atmayın! Folyo ve Karbonatla 10 Dakikada Pırıl Pırıl

Çekmecede unuttuğunuz gümüş kolyenin, anneannenizden kalan yüzüğün ya da özel günlerde kullanılan gümüş çatal bıçak takımının zamanla siyaha döndüğünü fark etmişsinizdir. Pek çok kişi bu durumda takıyı kuyumcuya götürmeyi ya da pahalı parlatıcılar almayı düşünüyor. Oysa mutfakta hemen her evde bulunan iki malzemeyle, ovalamadan ve takıya zarar vermeden bu kararmayı birkaç dakikada gidermek mümkün: alüminyum folyo ve karbonat.

Gümüş neden kararır?

Gümüşün kararmasının nedeni kir değil, kimyasal bir tepkime. Havada bulunan kükürtlü bileşikler gümüşle tepkimeye girerek yüzeyde ince, koyu renkli bir gümüş sülfür tabakası oluşturuyor. Nemli ortamlar, parfüm, krem, ter ve bazı yiyeceklerle temas bu süreci hızlandırıyor. Bu nedenle uzun süre kullanılmadan banyo gibi nemli yerlerde bekleyen takılar çok daha çabuk kararıyor.

Gerekli malzemeler

Malzemeler: Isıya dayanıklı cam kase ya da küçük bir tencere, alüminyum folyo, 1-2 yemek kaşığı karbonat, sıcak ya da yeni kaynamış su, yumuşak bir bez.

Adım adım uygulama

1. Kasenin tabanını ve mümkünse kenarlarını parlak yüzü yukarı bakacak şekilde alüminyum folyoyla kaplayın.

2. Kararmış gümüş takıları ya da çatal bıçakları folyonun üzerine, folyoya temas edecek şekilde yerleştirin. Bu temas, yöntemin işe yaraması için çok önemli.

3. Üzerlerine 1-2 yemek kaşığı karbonat serpin.

4. Takıların tamamen üzerini örtecek kadar sıcak suyu yavaşça dökün. Karbonat hafifçe köpürecek ve bazen hafif bir kükürt kokusu hissedilebilir; bu, tepkimenin başladığının işareti.

5. 5 ila 15 dakika bekletin. Kararma ne kadar yoğunsa süre o kadar uzun tutulabilir. Bu sürede takılardaki siyah tabakanın açıldığını, suyun ise bulanıklaştığını göreceksiniz.

6. Takıları çıkarıp bol suyla durulayın ve yumuşak bir bezle iyice kurulayın. İnatçı kalan noktalar varsa işlemi bir kez daha tekrarlayabilirsiniz.

Bu yöntem nasıl çalışıyor?

Karbonatlı sıcak su, alüminyum ile gümüş arasında küçük bir elektrokimyasal tepkimeyi başlatıyor. Bu sırada gümüş yüzeyindeki sülfür, alüminyuma doğru taşınıyor ve kararma tabakası çözülerek gümüş yeniden ortaya çıkıyor. Ovalama ya da aşındırıcı parlatıcı kullanılmadığı için takının yüzeyi çizilmiyor ve gümüş kaybı yaşanmıyor. Bu yüzden ince işçilikli, desenli parçalarda bile rahatlıkla uygulanabiliyor.

Alternatif yöntemler

Elinizde alüminyum folyo yoksa, hafif kararmalar için beyaz diş macunu da kullanılabilir. Yumuşak bir diş fırçasına nohut tanesi kadar macun alıp gümüşü nazikçe fırçalayın, ardından durulayıp kurulayın. Ancak diş macunu hafif aşındırıcı olduğu için sık kullanımda yüzeyde ince çizikler bırakabilir. Karbonatı az suyla macun kıvamına getirip yumuşak bir bezle sürmek de bir başka seçenek. Gümüş çatal bıçak takımları gibi büyük parçalarda ise folyo yöntemi geniş bir tencere ya da tepside uygulanarak tek seferde tüm takım temizlenebilir.

Dikkat edilmesi gerekenler

Taşlı takılarda dikkatli olmak gerekiyor. İnci, mercan, firuze ve kehribar gibi gözenekli taşlar sıcak sudan ve karbonattan zarar görebileceği için bu tür takılara yöntemi uygulamayın. Yapıştırıcıyla tutturulmuş taşlar da sıcak suda yerinden oynayabilir. Bilerek oksitlenmiş, yani desenlerin içi bilinçli olarak koyu bırakılmış antika görünümlü gümüşlerde bu yöntem o koyu detayları da açabilir. Gümüş kaplama ürünlerde ise kaplama inceyse, çok sık uygulama yüzeyi yıpratabilir.

Kararmayı geciktirmenin yolları

Temizlediğiniz gümüşlerin uzun süre parlak kalması için onları kilitli poşetlerde ya da hava almayan kutularda saklayın. Kutunun içine küçük bir parça tebeşir ya da nem çekici paket koymak, nemi azaltarak kararmayı geciktirir. Takıları banyoda bırakmayın; parfüm, krem ve saç spreyi sıktıktan sonra takın. Duş alırken, havuza ya da denize girerken gümüşleri çıkarmak da ömürlerini uzatır. Kullandıktan sonra yumuşak bir bezle silip kaldırmak bile kararmayı önemli ölçüde yavaşlatır.

Bu basit yöntemle hem kuyumcu masrafından kurtulur hem de değerli hatıralarınızı ilk günkü parlaklığına kavuşturabilirsiniz.